Dáiddadállu lea leamaš gáibideaddji "mánná", ja seammás hui gievra. Mas lea iežas dáhttu ja vuoigŋa, maid mii muhtomin eat bálljo nagot doarridit. Dat lea leamaš lossat. Muhto dat lea maiddái addán midjiide juoidá maid ii sáhte árvvoštallat.

Munnje lea Dáiddadállu buktán návccaid. Searvevuođa. Dorvvolaš lanja leahkit dáiddárin - vaikko min dáidda dovddaha juoidá mii sáhttá lea unohas, sávakeahtes, dahje juoga maid stuorraservodat dahje dáiddamáilmmis eai soaitte ipmirdit. Sadji gos mii eat dárbbaš čilget geat mii leat, dahje mas min dáidda boahtá. Sadji gos mii sáhttit vuoiŋŋastit maŋŋil rahčamušaid, dahje čoahkkanit ja oažžut ođđa searaid ja movtta.

Muhto Dáiddadállu lea ollu eanet go dušše báiki gos ohcá dorvvu. Dat čohkke dáiddáriid buolvvaid ja fágasurggiid rastá, geat juogadit máhtu ja vásáhusaid. Okta mu sávaldagain lea ahte ovttaskas olbmuid lihkostuvvan maiddái sáhttá šaddat oktasaš resursan. Ahte go okta dáiddár olaha oinnolašvuođa, vásáhusa dahje ođđa oktavuođaid, de sáhttet dat vejolašvuođat fas boahtit ruovttoluotta searvevuhtii. Ja rahpat uvssaid earáide - ja servodahkii muđui. Dieinna lágiin sáhttet ovttaskas dáiddalašvuođat ja olahusat nannet olles fágasuorggi, ja nu maiddái servodaga. Ii dan bokte ahte bidjat searvevuođa ovdalii ovttaskas olbmo, muhto dan bokte ahte diktit vejolašvuođaid stuorrut go mii daid juogadit.

Munnje lea erenoamáš dehálaš ahte Dáiddadállu ii dušše guldal dáiddára hástalusaid. Dáiddadállu máid vástida, ja bargá daiguin. Dát bálkkašupmi mearkkaša ollu, danne go dat ii čalmmustahtte dušše dáidaga, muhto maiddái dan oaidnemeahttumis barggu mii lea duogábealde dan mii láhča dili, šaddadit dáidaga.

Mun háliidan giitit buot dáiddáriid geat leat leamaš mielde hábmeme Dáiddadálu, ja buohkaid earáid geat leat min dorjon. Erenoamáš giitu min bargiide ja min beaivválaš jođiheaddjái, Dinii, gii lea váldán badjelasas dan issoras stuora barggu ahte duohtandahkat dán áigumuša ealli ja doaibmi organisašuvdnan. Son, gii áŋgiruššamiin ja garra bargguin, juohke beaivvi hukse daid struktuvrraid mat nannejit min dáiddalaš dárbbuid ja vejolašvuođaid. Min stivrii ja stivrajođiheddjiide, Johan Vasarai ja Maria Utsi, geat nu oskkáldasat leat jáhkkán dán višuvdnii, dáiddáriidda ja buot vejolašvuođaide mat ain vurdet duohtandahkkojuvvot. Ja Elle Sofii, gii dien beaivvi, gáfestaladettiin, searvvai dán višuvdnii, ja gii nu lei mielde hábmemin Dáiddadálu ja láhčime min geainnu.

Nu ollugat leat váikkuhan dán "máná" bajásšaddamii. Ja nu máŋggas jotket fievrredit dan viidáseappot.

Ja dát soaitá ge leat dat buot čábbámus Dáiddadáluin. Ahte juoga mii álggii ovtta olbmo jurdagis, gávnnai earáid ja šattai dakkárin maid ii oktage mis livčče sáhttán okto ollašuhttit. Dáiddalaš friddjavuohta ii mearkkaš dušše leahkit friddja ráhkadit ja bargat. Das lea maiddái sáhka das ahte lea sadji gos čuožžu, ja maiddái ahte leat earát geaiguin čuožžu ovttas. Ja ahte mis lea fápmu hábmet iežamet boahtteáiggi.

Giitu.

- Máret Ánne Sara

Mun háliidan giitit iežamet dáiddarguimmiid, mu divrras ja mávssolaš hálddahusbargiid, min áŋgiris ja nanu stivralahtuid, min divrras ja oskkáldas ovttasbargoguimmiid miehtá máilmmi, ja buohkaid geat leat leamaš mielde hukseme, nanneme ja bisuheame Dáiddadálu.

Ja Máret Ánne - giitu du višuvnnas, duostilvuođas ja gierdevašvuođas mii álggahii dán mátkki, ja go čájehat luohttámuša munnje go attát munnje ovddasvástádusa doalvut dan ovddosguvlui. MUNCH-bálkkašupmi duođašta man guhkás mii leat ollen, muhto dat muittuha maiddái dan barggu mii ain galgá dahkkojuvvot.

Mii háliidit ahte dat struktuvrrat maid mii dál hukset, galget dagahit vejolažžan boahtte bulvii olahit vel guhkkelii go mii ieža leat joavdan.

Ollu giitu/Qujanaq/Thank you.

- Dine Arnannguaq Fenger Lynge

Jurddaš daid vuordámušaid mat leat dakkár organisašuvdnii. Dáiddárat geaid mii doarjut, riikkaidgaskasaš fierpmádagat maid mii doalahit, nationála ásahusat mat ohcalit min máhtu, ja eanet ahte eanet dáhttu ovttasbargui. Dát ii leat ceavzil. Ja dat čujuha ollu stuorát struktuvrralaš hástalusaide. Norgga duohtavuođa- ja seanadankommišuvnna čuovvoleapmin leat mii vuordán duohta áŋgiruššama mii njulgešii daid historjjálaš dássehisvuođaid mat ain oidnojit dálá sámi kultureallimis.

Mii leat oaidnán ahte doppe leat dehálaš dovddastusat, politihkalaš geatnegasvuođat ja lassánan vuordámušat dasa ahte nationála ásahusat galget áŋgiruššat sámi dáidaga ja kultuvrra ovdii. Muhto min oainnu mielde eai leat dat struktuvrralaš investeremat, mat gáibiduvvojit sámi ásahusaid nannema várás, vel ollašuhttojuvvon dáid áigumušaid ektui. Ja dát fas dagaha ođđa paradoksa. Mii bivdit nationála ásahusaid ovttasbargat eanet sámi dáiddáriiguin ja organisašuvnnaiguin, muhto eat sihkkaraste ahte sámi ásahusain lea kapasitehta searvat dásseárvosaš eavttuiguin.

Dohkkeheapmi ii ásat ođđa virggiid. Oinnolašvuohta ii ásat infrastruktuvrra. Ja seammalágan vuordámušat eai daga ovttaárvosaš searvevuođa. Dás ii leat dušše sáhka ovttaskas organisašuvnnaid ruhtadeamis. Das lea sáhka das ahte makkár servodaga mii háliidit hukset, ja leago mis dáhttu investeret ásahusaide mat dahket vejolažžan eamiálbmotmáhtu, kultuvrra ja dáiddalaš ovdanbuktimiid ahtanuššat iežaset eavttuid vuođul.

Dáiddadálu ektui dát doalvu min boahtte kapihttalii.

Mii háliidit hukset viidáseappot dan maid min dáiddárat leat ráhkadan, ja ovddidit sámi nationála guovddáža dálááiggi dáidaga várás mas lea riikkaidgaskasaš doaibma. Guovddáš mii nanne árbemáhtu, dutkama, dáiddalaš guorahallama ja ovttasbargguid, ávkin dáiddáriidda, ásahusaide ja servodahkii olles Sámis ja muđui ge. Ii dušše nannet Dáiddadálu, muhto hukset kapasitehta olles dáiddasuorgái. Ja dát doalvu mu ruovttoluotta MUNCH-bálkkašupmái.

Dát dohkkeheapmi lea hui erenoamáš gudni. Dat addá midjiide oinnolašvuođa, movttiidahttima ja nanu doarjaga dan bargui maid min dáiddárat dahket. Dan ovddas leat hui giitevaččat. Muhto soaitá stuorimus árvu das, ahte dat addá midjiide vejolašvuođa jearrat: Mii lea boahtte lávki? Duohta dovddastusain ii dušše ávvut olahusaid. Das lea maiddái sáhka ahte investeret dasa mii ferte šaddat duohtan ja vejolažžan.

Mii leat hui rámis dainna maid Dáiddadállu lea nagodan oažžut áigái smávva ruhtademiin. Jurddaš mii livččii vejolaš jus mis livčče dat struktuvrrat ja resurssat mat gulahallet min áigumušaiguin. Dan boahtteáiggi mii háliidit hukset.

Giitu. Thank you.
- Maria Utsi